Major Depresif Bozukluk (MDB), yaygın ismiyle depresyon, can kaybına dahi sebebiyet verebilen bir toplum ruh sağlığı sorunudur. Görülme sıklığı %3-5.8 arasındadır. Yaygınlık oranında kültürler arasında farklılık görebilmek mümkündür. Kadınlarda bu bozukluğun görülme riski erkeklere göre 2 kat, yoksul gruplarda görülme riski ise diğer gruplara göre 3 kat daha fazladır. Son zamanlarda yapılan çalışmalara göre güneş ışığı görme süresi, balık tüketimi gibi durumların Major Depresif Bozukluk ile doğru orantılı olduğu görülmüştür (bu durumlar ile MDB arasında sadece bir ilişki tespit edilmiştir, aralarında bir nedensellik, yani balık tüketimi arttıkça veya güneş ışığı görme süresi arttıkça Major Depresif Bozukluğun ortadan kalkması söz konusu değildir). Major Depresif Bozukluk iş kaybı, kalp-damar hastalıkları, intihar sonucu can kaybı gibi olumsuz sonuçlar doğurabilmektedir.
Major Depresif Bozukluk ‘depresyon’ olarak halk arasında popüler olsa da hakkında pek çok yanlış bilgi dolaşmaktadır. Ayrıca kişilerin bu popülerliğin getirdiği yanlış bilgiler sonucunda kendilerine ve başkalarına depresyon tanısı koyması gibi yanlış eğilimleri de vardır ve genel kanının aksine Major Depresif Bozukluk tedavi edilebilmektedir.

MDB belirtileri 3 ana başlıkta toplanmaktadır. Bunlar;

  • Duygusal Belirtiler
  • Üzgün, çökkün ruh hali
  • İlgi ve istek kaybı (anhedoni)

Yukarıda yazılan üzgün ruh hali, ilgi ve istek kaybı belirtileri normal olarak günlük hayatta herkesin yaşayabileceği şiddette değildir. Kişi bu belirtileri denli yaşar ki, işe gidemeyecek, yataktan çıkamayacak hale gelir, bunların sonucunda da iş kaybı gibi ağır bedellerle karşılaşabilir.

  • Bedensel Belirtiler
  • İştah azalması veya artışı
  • Uykusuzluk/erken uyanma/aşırı uyuma
  • Psikomotor yavaşlama veya hareketlenme (ajitasyon)
  • Yorgunluk – enerji kaybı
  • Libido kaybı

Yukarıda yazılan belirtiler yine günlük hayatta herkesin yaşayabileceği şiddette değildir. Ek olarak kişiye Major Depresif Bozukluk tanısı koyulabilmesi için bu belirtilerin fizyolojik herhangi bir sebebe dayanmaması gerekmemektedir.

  • Bilişsel Belirtiler
  • Değersizlik/suçluluk düşünceleri
  • Düşünme ve odaklanma güçlüğü
  • Kararsızlık
  • Ölüm ve intihar düşünceleri

Yukarıda yazılan belirtilerin şiddeti danışanda günlük hayatta herkesin karşılaşabileceği olağan şiddette değildir. Örneğin kitap okumaya odaklanma güçlüğünü zaman zaman herkes yaşayabilecekken kişi normal zamanda zevk aldığı, herhangi bir bilişsel çaba gerektirmeyen aktiviteye bile (örneğin dizi/film izlemek) odaklanamayacak hale gelerek bu aktiviteleri tamamlayamaz. Kişilerin aktif ve pasif intihar düşüncesi olabilir. Aktif intihar düşüncesinde kişi nasıl intihar edeceğini ince ayrıntılarına kadar planlamış olabilir (örneğin: ailesinin evde olmadığı bir günde, x ilaçtan, 5 tane içmek gibi), pasif intihar düşüncesinde ise kişinin herhangi bir planı yoktur sadece düşüncesi vardır (örneğin: bindiğim otobüs kaza yapsa ve ben ölsem gibi bir düşünce). Covid-19 tanısının koyulabilmesi için öksürük nasıl bir belirti ise ölüm ve intihar düşüncesi ve diğer belirtiler de Major Depresif Bozukluk tanısının koyulabilmesi için bir belirtidir.
Bu belirtiler diğer ruhsal bozukluk türlerinde de görülebilir (örneğin ‘odaklanmada güçlük’ belirtisi bipolar bozukluk belirtilerinde de yer almaktadır), bu yüzden danışmanın danışana Major Depresif Bozukluk tanısı koyabilmesi için ayırıcı tanıya dikkat etmesi gerekmektedir.

Kişiye resmi olarak Major Depresif Bozukluk tanısının koyulabilmesi için, danışanda duygusal belirtilerden en az bir tane, bedensel ve bilişsel belirtilerden en az dört tane (her birinden en az bir tane olması kaydıyla), danışanın hemen her gün, günün neredeyse tamamında ve en az iki hafta boyunca bu belirtilerden şikayetçi olması gerekmektedir.

Eşikaltı Major Depresif Bozukluk Tanısı

  • Üzgün, çökkün ruh hali ve diğer belirtilerden en az 3 tane olmalı.
  • Belirtiler en az 10 gün sürmeli.
  • Resmi tanı (DSM 5 yada ICD-11’e göre) alamasa da kişinin işlevselliği bozulmuş olmalıdır.

Major Depresif Bozukluğu daha iyi tanıyabilmek için kendine yardım kitabı olan “İyi Hissetmek” i okuyabilir,”‘The Hours” ve “Revolutionary Road” filmlerini izleyebilirsiniz.

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments